Δευ - Παρ 08:30 - 20:30

Σάβ 09:00 - 13:00

2310 400 226 & 2310 400 000

info@ivfcenter.gr

Ασκληπιού 10

Πυλαία, Θεσσαλονίκη

Follow Us
  • English
  • Русский

 

Εξωσωματική Γονιμοποίηση (IVF)

Thessaloniki IVF Center  >  Εξωσωματική Γονιμοποίηση (IVF)

Η εξωσωματική γονιμοποίηση (IVF) είναι η διαδικασία κατά την οποία γίνεται γονιμοποίηση των ωαρίων της γυναίκας με το σπέρμα του συντρόφου της σε ειδικό εργαστήριο (έξω από το σώμα της).

Διέγερση των ωοθηκών και παρακολούθηση

Στην εξωσωματική γονιμοποίηση προσπαθούμε με ελεγχόμενη θεραπευτική αγωγή (πρωτόκολλο διέγερσης) να επέμβουμε στο γυναικείο αναπαραγωγικό κύκλο, να ρυθμίσουμε τη διέγερση των ωοθηκών, ώστε να παράγουν περισσότερα από ένα ωοθυλάκια και, κατά συνέπεια, να παραλάβουμε περισσότερα από ένα ωάρια την κατάλληλη μέρα.

Τα πρωτόκολλα πολλαπλής ανάπτυξης ωοθυλακίων που χρησιμοποιούνται είναι συνήθως τρία:  το μακρύ (long) πρωτόκολλο, το βραχύ (short) πρωτόκολλο και το πρωτόκολλο των ανταγωνιστών. Τα φάρμακα που χρησιμοποιούνται και στα τρία πρωτόκολλα είναι τα ίδια, αλλά διαφέρει η διάρκεια χορήγησής τους και η δοσολογία.

Η επιλογή του πρωτοκόλλου που θα χρησιμοποιηθεί είναι συνάρτηση του ιστορικού του ζευγαριού, της ηλικίας της γυναίκας, της ανταπόκρισης των ωοθηκών της σε προηγούμενες προσπάθειες και της εικόνας που παρουσιάζει ο βιοχημικός και ορμονικός έλεγχός της.  Στη διάρκεια της διέγερσης μπορεί να γίνουν διορθωτικές αλλαγές ανάλογα με την ανταπόκριση των ωοθηκών.

Κατά τη διάρκεια της διέγερσης των ωοθηκών η γυναίκα υποβάλλεται σε συχνό υπερηχογραφικό έλεγχο.  Δεδομένου ότι τα αναπτυσσόμενα ωοθυλάκια εκκρίνουν αυξανόμενες ποσότητες οιστρογόνων, απαιτούνται επίσης συχνές ορμονικές εξετάσεις αίματος. Κάθε φορά αποφασίζεται η δόση των φαρμάκων με την οποία συνεχίζεται η διέγερση και η μέρα επανελέγχου, ούτως ώστε να εκτιμηθεί η πορεία ωρίμανσης των ωοθυλακίων, να αποφευχθούν οι τυχόν επιπλοκές (υπερδιέγερση) και να προσδιορισθεί ο καταλληλότερος χρόνος για την ωοληψία (συλλογή των ωαρίων) και την εμβρυομεταφορά.

Ένα πολύ μικρό ποσοστό των γυναικών που αρχίζει θεραπεία για εξωσωματική γονιμοποίηση είναι πιθανόν να χρειαστεί να τη διακόψει, όταν η ανταπόκριση των ωοθηκών στη φαρμακευτική αγωγή δεν είναι η αναμενόμενη.   Σε συγκεκριμένες δύσκολες περιπτώσεις ο έλεγχος είναι περισσότερο ενδελεχής και εξειδικευμένος.

Ωοληψία

Ωοληψία είναι η διαδικασία λήψης των ωαρίων από τις ωοθήκες. Γίνεται σε ειδική αίθουσα της Μονάδας υπό άσηπτες συνθήκες χειρουργείου, περίπου 35-36 ώρες μετά την τελευταία ένεση που δίνει το έναυσμα για την ωρίμανση των ωαρίων μέσα στα ωοθυλάκια. Διενεργείται από τον γυναικολόγο διακολπικά, υπό συνεχή υπερηχογραφικό έλεγχο και γίνεται συνήθως υπό ενδοφλέβια αναλγησία (μέθη) την οποία χορηγεί ο αναισθησιολόγος. Τα ωοθυλάκια παρακεντώνται διαδοχικά με τη βοήθεια ειδικής βελόνης που προωθείται διακολπικά. Το περιεχόμενο των ωοθυλακίων (ωοθυλακικό υγρό) παραδίδεται αμέσως στο εμβρυολογικό εργαστήριο, όπου ο/η εμβρυολόγος εντοπίζει τα ωάρια και τα καλλιεργεί σε ειδικά τρυβλία με κατάλληλο θρεπτικό καλλιεργητικό υλικό. Όλα τα ωοθυλάκια δεν είναι απαραίτητο να περιέχουν ωάρια. Η διαδικασία είναι σχετικά ανώδυνη και το ζευγάρι μπορεί να επιστρέψει στις δραστηριότητές του λίγο μετά την ωοληψία.

Προετοιμασία σπέρματος

Την ίδια ώρα που γίνεται η ωοληψία, ή αμέσως μετά, πρέπει να παραληφθεί και το σπέρμα του συντρόφου (με αυνανισμό). Είναι σημαντικό να έχει προηγηθεί αποχή από σεξουαλική επαφή για 2-5 ημέρες και όχι περισσότερο.  Σε ειδικές περιπτώσεις που ο σύζυγος αδυνατεί να παρευρίσκεται κατά την ημέρα της ωοληψίας ή υπάρχει γενικά δυσκολία εκσπερμάτισης, παρέχεται η δυνατότητα να καταψυχθούν εκ των προτέρων στο Κέντρο ένα ή περισσότερα δείγματα σπέρματος, ώστε να χρησιμοποιηθούν όποτε υπάρξει ανάγκη. Μετά τη σπερμοληψία επιλέγονται με ειδική επεξεργασία τα πλέον κινητά και μορφολογικά υγιή σπερματοζωάρια, τα οποία διατηρούνται υπό άσηπτες συνθήκες καλλιέργειας σε θρεπτικό υλικό, μέχρι να τοποθετηθούν σε επαφή με τα ωάρια για να γονιμοποιηθούν.

Σε περιπτώσεις αποφρακτικής αζωοσπερμίας (αδυναμία εξόδου των σπερματοζωαρίων),  παλινδρόμου εκσπερμάτισης ή αδυναμίας εκσπερμάτισης) γίνεται επεμβατική λήψη του σπέρματος, την οποία συνήθως αναλαμβάνει ουρολόγος/συνεργάτης του Κέντρου, ή με αναρρόφηση (FNA).

Βιοψία όρχεως

Στις περιπτώσεις ασπερμίας ή αζωοσπερμίας (καθόλου ή ακίνητα σπερματοζωάρια) στην εκσπερμάτιση, υπάρχει η δυνατότητα της λήψης σπερματοζωαρίων απευθείας από τον ορχικό ιστό με τη διαδικασία της βιοψίας όρχεος.  Από τη στιγμή που τα σπερματοζωάρια προέρχονται από τον ορχικό ιστό, το ζευγάρι πρέπει να μπει στη διαδικασία της εξωσωματικής γονιμοποίησης σε συνδυασμό με την τεχνική της μικρογονιμοποίησης (ICSI). Ο λόγος για αυτό είναι η αδυναμία των σπερματοζωαρίων που προέρχονται από βιοψία όρχεος να γονιμοποιήσουν τα ωάρια χωρίς καμία εξωτερική βοήθεια.

Η τεχνική της βιοψίας όρχεος εφαρμόζεται από ειδικό ουρολόγο/συνεργάτη του κέντρου κάτω από γενική αναισθησία.  Μπορεί να γίνει την ίδια μέρα με την ωοληψία ή σε άλλο χρόνο πριν από αυτή. Ο ασθενής είναι δυνατόν να επιστρέψει στο σπίτι του λίγες ώρες μετά το τέλος της βιοψίας.

Αν η ποιότητα του ορχικού ιστού το επιτρέπει και έχουν βρεθεί ώριμα σπερματοζωάρια κατάλληλα για χρήση σε έναν κύκλο IVF, τότε υπάρχει η δυνατότητα κατάψυξης του ιστού αυτού για μελλοντική χρήση.  Παρ’ όλα αυτά είναι προτιμότερη η χρήση φρέσκου αντί κατεψυγμένου δείγματος, επειδή το σπέρμα που προέρχεται από βιοψία είναι πολύ ευαίσθητο στην όλη διαδικασία της κατάψυξης και μπορεί να μην επιβιώσει μετά από την απόψυξή του.

το γονιμοποιεί.

Κλασική εξωσωματική γονιμοποίηση

Μετά την ωοληψία ο/η εμβρυολόγος τοποθετεί συγκεκριμένο αριθμό κινητών σπερματοζωαρίων σε κάθε τρυβλίο -ειδικό δοχείο- καλλιέργειας που περιέχει τα ωάρια χωρίς άλλη παρέμβαση. Τα σπερματοζωάρια έρχονται σε επαφή με το ωάριο μόνα τους και ένα από αυτά διεισδύει στο εσωτερικό του και το γονιμοποιεί.

Μικρογονιμοποίηση (ICSI) - Intracytoplasmic Sperm Injection

Εφαρμόζεται σε περιπτώσεις που μετά την επεξεργασία του σπέρματος εκτιμάται ότι το σπερματοζωάριο θα δυσκολευτεί ή θα είναι αδύνατο  να γονιμοποιήσει από μόνο του το ωάριο (μειωμένος αριθμός, χαμηλή κινητικότητα, κακή μορφολογία). Επίσης μπορεί να εφαρμοστεί σε περιπτώσεις προηγούμενης φτωχής ή αποτυχούς γονιμοποίησης μετά από κλασική εξωσωματική.

Γίνεται την ίδια μέρα με την ωοληψία και ο εμβρυολόγος με τη βοήθεια ειδικού εξοπλισμού και κάτω από το μικροσκόπιο τοποθετεί το σπερματοζωάριο μέσα στο ωάριο για να γίνει η γονιμοποίηση.  Χρειάζεται ένα μόνο κινητό σπερματοζωάριο ανά ώριμο ωάριο. Αυτό κάνει την τεχνική πολύτιμο εργαλείο σε περιπτώσεις σοβαρής ολιγο-ασθενο-τερατοσπερμίας ή ακόμη και ασπερμίας, όπου χρησιμοποιούνται σπερματοζωάρια κατευθείαν από τον ορχικό ιστό (μέθοδος TESE).  Εκτιμάται ότι με τη μέθοδο ICSI ή ICSI/TESE το πρόβλημα της ανδρικής υπογονιμότητας αντιμετωπίζεται επιτυχώς στο σύνολό του σχεδόν.

Όπως αναφέρθηκε προηγουμένως, η μικρογονιμοποίηση μπορεί να εφαρμοσθεί μόνο σε γενετικά ώριμα ωάρια. Η ωριμότητα των ωαρίων μπορεί να εκτιμηθεί μόνο μικροσκοπικά, μετά την ωοληψία.  Σε πολύ σπάνιες περιπτώσεις, μετά την ωοληψία δεν ανευρίσκονται γενετικά ώριμα ωάρια για να γίνει μικρογονιμοποίηση και κατά συνέπεια η προσπάθεια ακυρώνεται.

Η τεχνική αυτή δεν μπορεί να εγγυηθεί 100% τη γονιμοποίηση των ωαρίων. Τέλος, ένα πολύ μικρό ποσοστό των ωαρίων είναι πιθανό να εκφυλισθούν κατά την εφαρμογή της.

Έλεγχος γονιμοποίησης του ωαρίου

Το πρωί μετά την ωοληψία, ο/η εμβρυολόγος παρατηρεί στο μικροσκόπιο και καταγράφει πόσα ωάρια έχουν γονιμοποιηθεί φυσιολογικά (με 2 προπυρήνες), ενώ απομακρύνει τα ανώμαλα γονιμοποιημένα (με 3 ή περισσότερους προπυρήνες) ή μη γονιμοποιημένα ωάρια.

Στις σπάνιες περιπτώσεις που δεν έχει παρατηρηθεί γονιμοποίηση, η προσπάθεια ακυρώνεται και το ζευγάρι παραπέμπεται στο θεράποντα ιατρό για να συζητηθεί η μελλοντική προσέγγιση του προβλήματος.

Καλλιέργεια εμβρύων

Τις επόμενες ημέρες στο εργαστήριο ο εμβρυολόγος ελέγχει την ομαλή εξέλιξη των γονιμοποιημένων ωαρίων που πλέον ονομάζονται έμβρυα.  Η αξιολόγηση και η επιλογή των εμβρύων για συνέχιση της καλλιέργειας και εμβρυομεταφορά γίνεται κυρίως με βάση δύο μορφολογικά κριτήρια: τη διαίρεση των εμβρύων σε κύτταρα (βλαστομερίδια) και τη μορφολογική εμφάνιση των κυττάρων αυτών.  Τη δεύτερη μέρα μετά την ωοληψία τα έμβρυα θα πρέπει να έχουν διαιρεθεί σε 2-4 κύτταρα και την τρίτη ημέρα θα πρέπει να έχουν φτάσει στο στάδιο των 5-8 κυττάρων. Καλύτερη μορφολογία έχουν τα έμβρυα χωρίς θρυμματισμό, με κανονικό και ομοιόμορφο σχήμα βλαστομεριδίων.

Η ημέρα της εμβρυομεταφοράς, εκτός από τη μορφολογία των εμβρύων, καθορίζεται επίσης και από τη μορφολογία του ενδομητρίου και την αιμάτωση της μήτρας  της γυναίκας την ημέρα της ωοληψίας.

Καλλιέργεια βλαστοκύστεων

Ο όρος βλαστοκύστη αναφέρεται στο στάδιο ανάπτυξης του εμβρύου μετά από 5-6 ημέρες καλλιέργειας. Είναι μία κοίλη σφαίρα  και στο στάδιο αυτό το έμβρυο αποτελείται από 60-200 κύτταρα, τα οποία σχηματίζουν δύο διακριτές ομάδες: την τροφοβλάστη (περιφερειακή μάζα κυττάρων) από την οποία θα σχηματιστεί ο πλακούντας και τον εμβρυϊκό πόλο (εσωτερική μάζα κυττάρων) από την οποία θα σχηματιστεί το έμβρυο.

Η απόφαση για παρατεταμένη καλλιέργεια στο στάδιο της βλαστοκύστης εξαρτάται από τον αριθμό και την ποιότητα των εμβρύων την 3η ημέρα καλλιέργειας,  αλλά και από την ωριμότητα του ενδομητρίου. Το κυριότερο πλεονέκτημα της καλλιέργειας των εμβρύων σε αυτό το στάδιο είναι η δυνατότητα επιλογής των πιο γρήγορα αναπτυσσόμενων εμβρύων, που στατιστικά δίνουν τα υψηλότερα ποσοστά επιτυχίας.

Υποβοηθούμενη εκκόλαψη (assisted hatching)

Για να μπορέσει το έμβρυο να προσκολληθεί στη μήτρα της γυναίκας ώστε να αρχίσει η εγκυμοσύνη, είναι απαραίτητο το έμβρυο αυτό να εξέλθει (να εκκολαφθεί) από το προστατευτικό περίβλημά του ή αλλιώς τη διαφανή ζώνη του.  Αυτό φυσιολογικά συμβαίνει στο στάδιο της βλαστοκύστης, την 5η με 6η ημέρα μετά τη γονιμοποίηση.

Ωστόσο μερικές φορές, η διαφανής ζώνη είναι σκληρή ή παχύτερη του φυσιολογικού με αποτέλεσμα το έμβρυο να αδυνατεί να εξέλθει του περιβλήματός του και να προσκολληθεί στη μήτρα.  Σε αυτές τις περιπτώσεις ο εμβρυολόγος εφαρμόζει μία τεχνική, η οποία ονομάζεται «υποβοηθούμενη εκκόλαψη».  Με τη συγκεκριμένη τεχνική υποβοηθείται τεχνητά η εκκόλαψη ανοίγοντας μία οπή στην εξωτερική ζώνη κάθε εμβρύου. Αυτό επιτυγχάνεται στο Thessaloniki IVF Center με ειδικό μηχάνημα laser. Η χρήση του laser υπερτερεί οποιασδήποτε άλλης τεχνικής (χρήση οξέων ή μηχανικής διάνοιξης) λόγω της μεγάλης ακρίβειας στη δράση του, που συνδυάζεται με τη μικρότερη πιθανότητα βλάβης του εμβρύου κατά τη διαδικασία αυτή.

Εμβρυομεταφορά

Εμβρυομεταφορά είναι η τοποθέτηση των γονιμοποιημένων και διηρημένων εμβρύων στη μήτρα της γυναίκας. Πραγματοποιείται 2-5 ημέρες μετά την ωοληψία.  Είναι απλή και ανώδυνη διαδικασία, δεν απαιτεί τη χορήγηση αναισθησίας και διαρκεί λίγα λεπτά. Γίνεται με τη βοήθεια ενός λεπτού και εύκαμπτου καθετήρα στον οποίο ο εμβρυολόγος με τη βοήθεια μιας μικρής σύριγγας επιλέγει και αναρροφά τα έμβρυα μέσα σε μικρή ποσότητα καλλιεργητικού υλικού. Ο γιατρός προωθεί τον καθετήρα διά μέσου του κόλπου και του τραχήλου στην κοιλότητα της μήτρας, όπου και εναποθέτει τα έμβρυα με τη βοήθεια υπερήχων όταν χρειάζεται.

Συνήθως μεταφέρονται από δύο έως τρία έμβρυα. Ο αριθμός των εμβρύων που μεταφέρονται εξαρτάται από την ποιότητά τους (σύμφωνα με τα μορφολογικά κριτήρια που αναφέρθηκαν προηγουμένως), την ηλικία της γυναίκας και τον αριθμό των προσπαθειών που έχει κάνει το ζευγάρι. Διεθνώς παρατηρείται η τάση για μείωση του αριθμού των μεταφερόμενων εμβρύων, με σκοπό να μειωθούν οι πολύδυμες κυήσεις με τις πιθανές μαιευτικές και περιγεννητικές επιπλοκές που συνεπάγονται.

Έλεγχος - επιβεβαίωση εγκυμοσύνης

Δώδεκα ημέρες μετά την εμβρυομεταφορά ελέγχεται στο αίμα η β-χοριακή γοναδοτροπίνη (β-hCG) που είναι η ορμόνη της εγκυμοσύνης.  Εάν το τεστ είναι θετικό επαναλαμβάνεται μετά από 2-3 ημέρες. Ο πολλαπλασιασμός της αρχικής τιμής της ορμόνης αυτής συνηγορεί για την ομαλή εξέλιξη της αρχόμενης εγκυμοσύνης. Δεκαπέντε ημέρες μετά το θετικό τεστ κυήσεως γίνεται διακολπικό υπερηχογράφημα που επιβεβαιώνει την κλινική κύηση. Διαπιστώνεται η ενδομήτρια κύηση, ο αριθμός των εμβρυϊκών σάκων, η ύπαρξη εμβρύου ή εμβρύων και ελέγχεται η καρδιακή λειτουργία τους.

No Comments

Sorry, the comment form is closed at this time.